Ofis İçin Switch Seçimi:
Port, PoE, SFP ve Yönetim

Önce: switch ne yapar, modemin portları neden yetmez?

Modem ya da router ofisi internete bağlar, cihazlara IP adresi dağıtır ve ağı dışarıya karşı korur. Switch bunların hiçbirini yapmaz; yalnızca aynı ağdaki cihazları birbirine bağlar ve port sayısını çoğaltır. Modemlerin çoğunda dört kablolu port vardır. Bilgisayar, yazıcı, NAS, kamera kayıt cihazı ve kablosuz erişim noktaları bu sayıyı kolayca aşar. Doğru düzen şudur: modemin bir portundan switch’e tek kablo, bütün kablolu cihazlar da switch’e.

Kablosuz ağın kapsama ve hız sorunları çoğu zaman switch’le değil, erişim noktalarının yeri ve sayısıyla ilgilidir; bunu internet yavaş ve Wi-Fi kopuyor rehberimizde anlattık. Switch, kablolu tarafın omurgasıdır.

1. Port sayısı ve port hızı

Bugün bağlanacak cihazları sayın, sonra büyüme payı bırakın. Ofis büyüdükçe ikinci bir switch eklemek mümkündür ama her ekleme yeni bir kablo, yeni bir priz ve yeni bir arıza noktası demektir. Switch’ler genellikle 5, 8, 16, 24 ve 48 portlu gelir.

Uplink portu önemlidir: on bilgisayar gigabit portlarla bağlı olsa da, hepsi aynı anda tek bir gigabit kabloyla bağlı NAS’a ya da ikinci bir switch’e erişiyorsa o tek kablo darboğaz olur. Merkezi yedekleme ya da dosya sunucusu kullanan ofislerde depolamayı ve switch’ler arasındaki bağlantıyı daha hızlı porttan bağlamak bu yüzden işe yarar. Yedekleme düzenini yedekleme sistemi kurulumu rehberimizde anlattık.

2. PoE: kabloyla elektrik ve güç bütçesi

PoE (Power over Ethernet), ağ kablosunun üzerinden cihaza elektrik de verir. IP kamera, tavana takılan kablosuz erişim noktası ve IP telefon prize ihtiyaç duymadan tek kabloyla çalışır. Kamera ya da erişim noktası olmayan bir ofiste PoE gereksizdir.

PoE seçerken iki şeye bakılır:

• Standart. IEEE 802.3af (PoE) port başına 15,4 W’a kadar, 802.3at (PoE+) 30 W’a kadar, 802.3bt (PoE++) 60 W ya da 90 W’a kadar güç verir. Cihazın hangi standardı istediği kendi teknik belgesinde yazar. Isıtıcılı dış mekân kameraları, döner kameralar ve yeni nesil erişim noktaları çoğu zaman PoE+ ya da üstünü ister.
• Toplam güç bütçesi. Switch’in kutusundaki watt değeri, bütün PoE portlarının toplamda verebileceği güçtür; her porta ayrı ayrı o kadar verilmez. Bağlanacak cihazların en yüksek tüketimlerini toplayın ve üstüne pay bırakın. Gece kızılötesi aydınlatması açılan kameralar gündüzden fazla çeker. Bütçe aşılırsa switch bazı portların gücünü keser; bu, “kameralar gece kendiliğinden kapanıyor” şikâyetinin sık sebebidir.

Yalnız bir ya da iki PoE cihazı varsa PoE switch yerine o cihaza tek bir PoE enjektörü yeterlidir. Kameraları besleyen switch’i bir kesintisiz güç kaynağına (UPS) bağlamak da elektrik kesildiğinde kayıt cihazıyla birlikte kameraların da çalışmaya devam etmesini sağlar.

Unutulmaması gereken bir sınır: bakır ağ kablosunda switch ile cihaz arasındaki mesafe standart olarak 100 metredir. PoE ile beslenen cihazlar da bu sınırın içinde kalmalıdır. Daha uzun mesafe için fiber gerekir.

3. SFP portu ve fiber bağlantı

SFP portu, içine takılan modüle göre fiber ya da bakır bağlantı alan bir yuvadır. Ofiste üç durumda gerekir: iki bina ya da uzak bir depo arasında bağlantı, bakır kablonun 100 metre sınırını aşan mesafeler ve switch’leri birbirine yüksek hızla bağlamak. SFP genellikle 1 gigabit, SFP+ ise 10 gigabit içindir.

• Modüller iki uçta eşleşmelidir. Fiberin türü (tek modlu ya da çok modlu), hız ve dalga boyu iki uçta uyumlu olmalıdır. Tek damar fiber kullanan modüller çift olarak, birbirini tamamlayan dalga boylarıyla satılır; iki ucun aynı modül olması bağlantıyı kurmaz.
• Medya dönüştürücü. Elinizdeki switch’te SFP portu yoksa fiber hat, iki uçtaki medya dönüştürücülerle normal ağ portuna çevrilir. Dönüştürücüler de verici ve alıcı olarak çift çalışır.
• Combo port. Bazı switch’lerde bir port hem bakır hem SFP olarak görünür ama ikisi aynı anda kullanılamaz; port sayısını hesaplarken bunu ikiden değil birden sayın.

Fiber hattın döşenmesi, uçlarının sonlandırılması ve ölçümü ayrı bir iştir; switch’i ve modülü seçmeden önce hattın türünü öğrenmek gerekir.

4. Yönetilebilir mi, yönetilemez mi?

Yönetilemez switch kutudan çıktığı gibi çalışır, ayarı yoktur. Yönetilebilir switch ise bir arayüzden ayarlanır. Arada, yalnız temel ayarları açan ve genellikle “smart” ya da “web yönetimli” diye satılan bir sınıf da vardır. Farkı yaratan özellikler şunlardır:

Ağı tek parça kullanan, kamera sistemi ayrı olmayan küçük bir ofiste yönetilemez switch yeterlidir ve en az sorun çıkaran seçenektir. Kamera sistemi ofis ağıyla aynı switch’i paylaşacaksa, misafirlere ağ veriliyorsa ya da birden fazla switch birbirine bağlanacaksa yönetilebilir switch alınmalıdır. Yönetilebilir switch’in yönetici parolası kurulumda mutlaka değiştirilmeli, arayüzü misafir ağından erişilemez olmalıdır. Ağın dışa açılan tarafını koruma işi ise switch’in değil güvenlik duvarının işidir.

5. Endüstriyel switch, rack ve masaüstü

• Masaüstü tip. Küçük gövdeli, genellikle fansız; masa altına ya da rafa konur. Az portlu kurulumlar için yeterlidir.
• Rack tip. Standart kabine vidalanır. 16 port ve üstünde, kablolama düzenli yapılacaksa ve patch panel kullanılacaksa tercih edilir.
• Endüstriyel switch. Elektrik panosuna ray üzerine takılır, toza, nemli ortama ve geniş sıcaklık aralığına dayanıklıdır, besleme gerilimi farklı olabilir. Fabrika, şantiye, dış mekân direği ve otopark gibi yerler içindir; normal bir ofiste gerekmez.

Senaryoya göre seçim

Kurulumda sık yapılan hatalar

• İki cihazın aynı anda adres dağıtması. Modemin yanına ikinci bir router takılıp switch gibi kullanılırsa ağda iki adres dağıtıcı oluşur; cihazlar rastgele internetsiz kalır. Switch yerine router kullanılacaksa adres dağıtımı kapatılmalıdır.
• Kablo döngüsü. Aynı iki switch arasına çekilen ikinci kablo ya da duvar prizinden geri dönen kablo, yönetilemez switch’lerde bütün ağı durdurabilir.
• Eski kablo, yeni switch. Gigabit switch, gigabit bağlantıyı ancak kablo ve konnektörler uygunsa verir. Eskimiş, ezilmiş ya da yanlış sonlandırılmış kablo bağlantıyı 100 megabite düşürür ya da kopma yaptırır. Ofis kablolamasında Cat6 kablo ve düzgün sonlandırma tercih edilir.
• PoE bütçesinin aşılması. Sonradan eklenen her kamera ve erişim noktası aynı bütçeden yer; ilk kurulumda pay bırakılmazsa genişleme yeni switch gerektirir.
• Switch’in toz ve sıcakta kalması. Kapalı dolaplarda, tavan arasında ya da güneş alan yerde duran switch ısınır, portları kopma yapar. Switch’in havalandırması olan bir yerde durması gerekir.

Ofise alınacak bilgisayarların seçimini ofis bilgisayarı seçimi rehberimizde ayrıca anlattık.

Ofis ağı kurulumunda nasıl çalışıyoruz?

Önce yerinde bakıyoruz: kaç cihaz bağlanacak, hangileri PoE istiyor, kablo hatları nereden geçiyor, kamera ve misafir ağı ayrılacak mı, ileride hangi büyüme bekleniyor. Switch’i bu listeye göre seçiyoruz; ihtiyaç duyulmayacak özelliği önermiyoruz. Kablolamayı, kabin düzenini, switch ve erişim noktası ayarlarını yapıyor, kurulumdan sonra portları ve PoE tüketimini ölçerek teslim ediyoruz.

Ofis ağınızı kurmak ya da var olan ağı düzenlemek için Çankaya’daki atölyemize uğrayabilir, Ankara’nın her yerinde yerinde keşif için bizi arayabilir ya da ihtiyacınızı WhatsApp’tan yazabilirsiniz.