Laptop Menteşesi Kırıldı:
Kasa Çatlamadan Ne Yapmalı?

Kırılan çoğu zaman menteşe değil, onu tutan yuvadır

Dizüstü bilgisayarın ekran kapağı, arkadaki iki menteşeyle gövdeye bağlıdır. Menteşenin içinde kapağı istediğiniz açıda tutan bir sürtünme mekanizması vardır; bir ucu ekran kapağına, diğer ucu alt gövdeye vidalanır. Plastik kasalı modellerde bu vidalar doğrudan plastiğe değil, plastiğin içine gömülmüş küçük metal dişli yuvalara tutunur.

Zamanla menteşenin içindeki gres kurur, içeri toz girer ve mekanizma sertleşir. Menteşe dönmekte zorlandığında, kapağı açarken uyguladığınız kuvvet dönmeye değil vidaların tutunduğu noktalara gider. Önce bu yuvaların çevresinde ince çatlaklar oluşur, sonra metal yuva plastikten sökülür. Bu noktadan sonra her açma-kapama kasayı biraz daha ayırır. Kapağı tek elle ve köşesinden açmak, kapağı burarak yükü tek menteşeye bindirdiği için süreci hızlandırır; düşme ya da darbe ise aynı sonucu bir anda üretir.

Bu yüzden menteşe arızası bekledikçe büyüyen bir arızadır: sertleşme döneminde yalnız menteşeye müdahale etmek yeterken, kapak ayrıldıktan sonra işe yuva ve kasa onarımı da eklenir.

Belirtiler: erken dönem ve geç dönem

Geç dönemde tabloya kapağın dışındaki belirtiler de eklenir:

• Kapak hareket ettikçe görüntü titriyor, kararıyor ya da renkler bozuluyor. Ekran kablosu menteşenin yanından kapağa geçer; ayrılan menteşe her harekette onu büker.
• Kablosuz bağlantı zayıfladı. Çoğu dizüstüde kablosuz ağ antenleri ekran kapağının içindedir ve anten kabloları da aynı yoldan geçer.
• Klavyenin bulunduğu üst gövde arkadan kalkıyor ya da alt gövdede menteşe hizasında çatlak var. Kopan yuva artık gövdenin kendisini zorluyordur.

Kasa ayrılıyorsa önce şuna bakın: menteşe mi, şişen batarya mı?

Kasanın ayrılması her zaman menteşeden gelmez. Şişen batarya da gövdeyi içeriden iterek kasayı açar. İkisini ayırmanın yolu ayrılmanın yeri ve biçimidir:

• Menteşe kaynaklı ayrılma arka köşelerde, menteşe hizasında başlar ve kapağı açıp kapattıkça aralık değişir.
• Batarya kaynaklı kabarma gövdenin ortasında ya da touchpad çevresinde görülür; cihaz masada sallanır, touchpad tıklamakta zorlanır ve kapağı hiç oynatmasanız da aralık durur.

Batarya şüphesi varsa cihazı şarja takmayın ve kullanmayın; şişmiş bataryada doğru müdahaleyi laptop bataryası şişmesi rehberimizde anlattık.

Onarıma kadar cihazı nasıl kullanmalı?

• Kapağı olabildiğince az oynatın. Uygun bir açıda bırakıp öyle kullanın; her açma-kapama kopmuş yuvayı biraz daha büyütür.
• Açmanız gerekiyorsa ortasından, iki elinizle ve yavaşça açın. Köşeden tutmak kapağı burar ve yükü tek menteşeye bindirir.
• Cihazı ekrandan tutarak kaldırmayın, taşımayın. Alt gövdeden kavrayın.
• Görüntü titremeye başladıysa harici monitörle çalışın. Kapağı sabit bırakıp harici bir monitör ve klavye kullanmak, ekran kablosunun ezilmesini onarıma kadar durdurur.
• Önemli dosyalarınızı yedekleyin. Menteşe onarımı diske dokunmaz, ama görüntü tamamen giderse dosyalara ulaşmak zorlaşır.

Yapılmaması gerekenler

• Yapıştırıcıyla tutturmak. Anlık yapıştırıcı, epoksi ya da silikon menteşe mekanizmasına ve kabloların geçtiği boşluğa akabilir. Kopan yuvanın doğru onarılması için plastiğin temiz olması gerekir; yapıştırıcı sonradan tam temizlenemediği için onarılabilecek bir yuvayı çoğu zaman kasa parçası değişimine çevirir.
• Boşta dönen vidayı sıkmaya çalışmak. Yuva yerinden çıkmışsa vida tutunacak diş bulamaz; sıktıkça çevresindeki plastik daha çok parçalanır.
• Daha uzun bir vida takmak. Uzun vida kısa sürede tutar gibi görünür ama ucu ekran paneline ya da gövdedeki başka parçalara dayanabilir ve yeni bir hasar açar.
• Sertleşmiş kapağı "alışır" diye zorlamak. Sertlik, kuvvetin yuvalara gittiğini gösterir; zorlandıkça çatlak ilerler.
• Kapağı ya da çerçeveyi kendiniz sökmek. Çerçevenin tırnakları ve ekran kablosunun soketi incedir; yanlış sırayla açmak menteşe arızasına kablo ya da panel hasarı ekler.

Serviste ne yapıyoruz?

Dizüstü kasası dört parçadan oluşur ve bu parçalar sektörde harflerle anılır: A ekranın arka kapağı, B ekranın çevresindeki çerçeve, C klavyenin oturduğu üst gövde, D alt kapaktır. Menteşe hangi parçaya vidalıysa hasar genellikle o parçada toplanır ve değişim gerekirse yalnız o parçaya yapılır. Uyguladığımız sıra şu:

• Önce kablolar. Menteşeye dokunmadan önce ekran kablosu ve anten kabloları kontrol edilir. Kablo ezilmişse tek başına menteşe onarımı görüntü sorununu çözmez; ikisi birlikte ele alınır.
• Menteşenin kendisi. Sıkışmış ya da kırılmış menteşe değiştirilir. Sağ ve sol menteşe aynı yükü taşıdığı için biri arızalandığında diğeri de kontrol edilir.
• Yuvalar. Metal yuva yerinden çıkmış ama çevresindeki plastik sağlamsa yuva onarılır ve yeniden sabitlenir. Plastik parçalanmışsa ilgili kasa parçasının değişimi daha kalıcı sonuç verir.
• Kasa parçası. Gereken parça modelin kendi parçasıdır; aynı serinin farklı yıllarında menteşe bağlantıları değişebildiği için parça model koduna göre seçilir.
• Test. Kapak farklı açılarda durdurulur, dört köşeden hizası ve kapanışı kontrol edilir; kapak açılıp kapatılırken görüntü ve kablosuz bağlantı izlenir.

Arıza tespiti ücretsizdir. Tespitten sonra neyin onarılacağını, neyin değişeceğini ve parçanın durumuna göre süreyi size bildiriyoruz; onayınız olmadan işlem başlamaz.

360 derece dönen modeller ve MacBook

Kapağı arkaya kadar dönüp tablete dönüşen modellerde menteşe hem daha geniş bir açıda çalışır hem de ekranın ağırlığını her konumda taşır; yıpranma bu yüzden daha erken hissedilir. Bu modellerde dokunmatik katmanın kablosu da kapağa aynı yoldan geçtiği için, kapak hareketiyle dokunmatiğin zaman zaman tepkisiz kalması da aynı tabloya eklenebilir.

MacBook’larda gövde alüminyumdur ve menteşe yapısı farklıdır. Kapağın açıda durmaması, çıtırtı ve menteşe vidası yuvasının aşınması için MacBook menteşe ve kapak onarımı sayfamıza bakın.

Menteşeyi korumak için

• Kapağı ortasından ve iki elle açın; köşeden, tek elle açmayı alışkanlık hâline getirmeyin.
• Cihazı açıkken ekrandan tutarak kaldırmayın ya da yer değiştirmeyin.
• Kapağı gittiği son noktanın ötesine zorlamayın.
• Kapak sertleştiğinde ya da ses yapmaya başladığında beklemeyin; bu, en az işlemle kurtulunan dönemdir.
• Her gün çantada taşınan cihazlarda gövdeyi saran bir kılıf ya da bölmeli bir çanta kullanın; sıkışık bir çantada kapağa gelen baskı menteşe tarafını zorlar.

Onarım mı, yenileme mi?

Cihazın geri kalanı sağlamsa menteşe ve yuva onarımı genellikle mantıklı bir onarımdır; ekran, anakart ve disk bu işten etkilenmez. Çok eski ve kasa parçası artık bulunamayan modellerde ise durumu açıkça söyler, kararı size bırakırız. Yenilemeyi düşünüyorsanız mağazamızdaki dizüstü bilgisayarlara bakabilirsiniz.

Menteşesi kırılan cihazınızı Çankaya’daki atölyemize getirebilir, Ankara’nın her yerinden kargoyla gönderebilir ya da modelini WhatsApp’tan yazıp önce bilgi alabilirsiniz.