Uyumluluk aslında dört soruya bakar
Bir bilgisayarda onlarca parça vardır ama uyumluluk zinciri düşündüğünüzden kısadır. Sıralama şöyledir: önce işlemciyi seçersiniz, işlemci anakartı belirler, anakart belleği belirler, hepsi birlikte güç kaynağını belirler, kasa da hepsinin fiziksel olarak sığmasını belirler. Bu sırayı takip ettiğinizde uyumsuzluk ihtimali büyük ölçüde ortadan kalkar.
1. Soket
İşlemci ile anakartın fiziksel bağlantısı. Yanlışsa parça yuvaya hiç oturmaz.
2. Bellek nesli
DDR4 ve DDR5 birbirinin yerine takılamaz. Anakart hangisini destekliyorsa o alınır.
3. Güç
Güç kaynağı, sistemin tepe tüketimini rahatça karşılamalı.
4. Fiziksel ölçü
Ekran kartının uzunluğu, soğutucunun yüksekliği, anakartın form faktörü kasaya sığmalı.
1. İşlemci ve anakart: soket ve yonga seti
Her işlemci ailesi belirli bir sokete takılır. Güncel masaüstü tarafında Intel LGA 1700 ve LGA 1851, AMD tarafında AM4 ve AM5 soketleri yaygındır. Soket adı işlemcide de anakartta da yazar; ikisi birebir aynı olmalıdır.
Fakat soketin tutması tek başına yetmez. Aynı sokette farklı işlemci nesilleri olabilir ve anakartın o nesli tanıması için BIOS güncellemesi gerekebilir. Bu, servise gelen en sinir bozucu durumlardan biridir: parçalar doğru alınmıştır, hepsi takılıdır, ama bilgisayar görüntü vermez. Anakart kutusunda "BIOS Flashback" benzeri bir özellik varsa işlemci takılı olmadan da güncelleme yapılabilir; yoksa güncelleme için o soketi destekleyen eski bir işlemciye ihtiyaç duyulur.
Satın almadan önce: Anakart üreticisinin sitesindeki "CPU Support List" sayfasından tam model numaranızı aratın ve hangi BIOS sürümünden itibaren desteklendiğine bakın.
Bir de sessiz kısıt var: güç aktarımı
Yüksek tüketimli bir işlemciyi giriş seviyesi bir anakarta takabilirsiniz — takılır, çalışır. Ancak anakartın güç katı yeterli değilse işlemci ısındıkça hızını düşürür ve parasını verdiğiniz performansı hiç görmezsiniz. İşlemci üst segmentse anakartta çok tasarruf etmemek gerekir.
2. Bellek: DDR4 ile DDR5 aynı şey değil
DDR4 ve DDR5 bellekler birbirinin yerine kullanılamaz. Modüllerin üzerindeki çentik farklı yerdedir, yani yanlış olan fiziksel olarak yuvaya girmez. Bir anakart ya DDR4 ya DDR5 destekler; ikisini birden destekleyen model çok azdır ve onlarda da aynı anda yalnızca bir tür kullanılabilir.
- Aynı kit halinde alın. İki modül alacaksanız tek kutu (2x8 GB gibi) tercih edin. Ayrı ayrı alınan modüller aynı marka ve kapasitede olsa bile farklı yonga kullanabilir ve birlikte kararsız çalışabilir.
- Çift kanal için modül sayısı önemlidir. Tek 16 GB yerine 2x8 GB kullanmak, özellikle işlemcinin dahili grafik biriminde gözle görülür fark yaratır.
- Kutudaki hız otomatik gelmez. Bellek varsayılan olarak standart hızda çalışır; kutuda yazan hızı elde etmek için BIOS'tan XMP (Intel) veya EXPO (AMD) profilinin açılması gerekir. Bu ayarı yapmadan "hızlı bellek aldım ama fark yok" diyen çok kişi var.
3. Güç kaynağı: watt kadar önemli olan başka şeyler
Güç kaynağı, sistemde en çok gereksiz tasarruf edilen ve en çok zarar veren parçadır. Yetersiz veya kalitesiz bir güç kaynağı yalnızca kendisi bozulmaz; arızalanırken bağlı olduğu anakartı, ekran kartını ve diskleri de götürebilir.
- Toplam tüketimi hesaplayın, üzerine pay bırakın. İşlemci ve ekran kartının tüketimi toplandıktan sonra diğer parçalar ve verim payı için belirgin bir tampon bırakmak gerekir.
- Konnektörleri kontrol edin. Güncel ekran kartlarının bir kısmı 12V-2x6 / 12VHPWR denen yeni bir konnektör kullanır. Güç kaynağınızda yoksa dönüştürücüyle çalışır ama doğrudan destekleyen bir model her zaman daha sağlıklıdır.
- Sertifikaya bakın. 80 PLUS sertifikası verimlilik hakkında fikir verir. Sertifikasız, markası belirsiz ürünlerden uzak durun.
Sistemin tamamını yenilerken güç kaynağını eski kasadan devralmak yaygın bir tercih; ancak eski bir güç kaynağının kondansatörleri yorulmuş olabilir. Beş yaşını geçmiş bir güç kaynağını yeni bir sisteme taşımanızı önermeyiz.
4. Kasa: en çok gözden kaçan uyumluluk
Elektriksel olarak her şey uyumlu olabilir ama parça kasaya sığmıyorsa iş bitmez. Serviste en sık gördüğümüz üç ölçü sorunu şunlar:
- Ekran kartı uzunluğu. Üst segment kartlar oldukça uzundur; kasanın izin verdiği azami kart uzunluğu teknik özelliklerinde yazar.
- İşlemci soğutucusu yüksekliği. Kule tipi soğutucular yan kapağa değebilir. Kasanın "CPU cooler height" değerine bakın.
- Anakart form faktörü. ATX, Micro-ATX ve Mini-ITX farklı boyutlardır. Küçük kasaya büyük anakart takılmaz; büyük kasaya küçük anakart takılır.
Sıvı soğutma düşünüyorsanız radyatörün kasanın hangi yüzeyine, kaç milimetre olarak monte edilebildiği de kasanın özelliklerinde belirtilir.
5. Depolama: yuva var mı, hangi tipte?
Modern anakartların çoğunda M.2 yuvası bulunur, ancak her M.2 yuvası aynı değildir. Bazıları yalnızca NVMe, bazıları yalnızca SATA, bazıları her ikisini destekler. Aldığınız diskin tipi yuvanın desteklediği tiple eşleşmelidir.
Ayrıca bazı anakartlarda M.2 yuvası kullanıldığında belirli SATA portları devre dışı kalır. Çok diskli bir sistem kuruyorsanız anakart kılavuzundaki bu notu okumakta fayda var. SSD ve HDD arasında hâlâ karar veremediyseniz SSD mi HDD mi karşılaştırmamıza göz atabilirsiniz.
Uyumluluğu kendiniz kontrol etmek istemiyorsanız
Bütün bu kontrolleri tek tek yapmak zaman alıyor. Bu yüzden sitemizde PC Toplama Sihirbazı'nı hazırladık: işlemcinizi seçiyorsunuz, uyumlu anakartı, belleği ve diğer parçaları adım adım size gösteriyor. Listelenen ürünler stoğumuzdaki gerçek ürünler olduğu için toplam fiyatı da anında görüyorsunuz.
Bir de şu var: sihirbazla topladığınız sistemin montajı ücretsizdir. Parçaları kutu kutu göndermiyoruz — birleştirir, güç kaynağı kablolamasını düzenler, BIOS ayarlarını yapar, test eder ve çalışır halde teslim ederiz. Kendi başınıza toplamak istemeyen ama hazır sistemlerin fiyatına da razı olmayan biriyseniz aradaki boşluk tam olarak burasıdır.
Parçalara doğrudan göz atmak isterseniz işlemci, anakart, bellek, ekran kartı ve kasa kategorilerimiz güncel stokla listeleniyor.
Toplamadan önce son kontrol listesi
- İşlemcinin soketi ile anakartın soketi birebir aynı mı?
- Anakartın CPU destek listesinde bu işlemci var mı, BIOS güncellemesi gerekiyor mu?
- Bellek nesli (DDR4/DDR5) anakartla eşleşiyor mu, tek kit mi alıyorum?
- Güç kaynağı toplam tüketimi payıyla karşılıyor mu, ekran kartının konnektörü var mı?
- Ekran kartı uzunluğu ve soğutucu yüksekliği kasaya sığıyor mu?
- Anakart form faktörü kasayla uyumlu mu?
- M.2 yuvası aldığım diskin tipini (NVMe/SATA) destekliyor mu?
Bu yedi sorunun cevabı netse sistem sorunsuz çalışır. Emin olamadığınız bir nokta varsa parçaları almadan önce 0530 338 21 91 numaralı hattımızdan sorabilirsiniz; listenize bakıp uyumsuz bir şey olup olmadığını söyleyelim.